تأثير نژاد كنت گوبينوى فرانسوى وزير مختار ايران بوده است . در زمان ناصرالدين شاه سه سال در ايران بوده و كتابى به نام سه سال در ايران نوشته است كه به فارسى ترجمه شده و در آن كتاب اوضاع آن زمان ( اوايل دورهء ناصرالدين شاه ) را تشريح كرده است . او نظريهء خاصى دربارهء تاريخ دارد كه به نام خودش معروف است ( گوبينيسم ) و همان نظريهء نژادى تاريخ است . به هر حال اين يك مسأله‌اى است و مسئلهء مهمى هم هست . مسئلهء ناسيوناليسم كه امروز مطرح است بيشتر جنبهء خونى و نژادى دارد ، منتها امروز از ناسيوناليسم تعبير ديگرى در دنيا مىشود و آن تعبير فرهنگى آن است ؛ يعنى معتقد به فرهنگ ملى و فرهنگ قومى هستند و مىگويند هر قومى در عالم از خودش فرهنگى دارد و قوميت او به فرهنگش بستگى دارد و قوام او هم فرهنگ اوست . و لذا مىگويند تمدن ، بشرى است چون تمدن مربوط به ابزار است و ابزار اختصاص به هيچ قومى ندارد ؛ ممكن است قوم خاصى آن را به وجود آورده باشد ولى بعد به هيچ قومى اختصاص پيدا نمىكند . ولى فرهنگ مربوط به روح يك مردم است و هر مردمى يك روح خاص دارند كه همان فرهنگ خاص آنهاست . امروز مىخواهند ناسيوناليسم را براساس فرهنگ توجيه كنند و حتى عده‌اى مىخواهند منكر بشوند كه [ يك فرهنگ مىتواند فرهنگ جهانى باشد ؛ مىگويند ] اصلًا فرهنگ جهانى نداريم و نمىتوانيم داشته باشيم ، فرهنگها همه قومى است ، پس ناسيوناليسم هم در جاى خود درست است . البته ريشهء اين نظريه همان بحث نژاد بوده كه مخصوصاً آلمانيها خيلى روى آن تكيه داشتند كه « نژاد ژرمن نژاد برتر است » . اين بحثى بود كه قبلًا هم داشتيم و در آخر اين فصل نيز مؤلف همان را مطرح كرده است . بعد از آنكه راجع به نژاد بحث زيادى مىشود و مثالهايى از تاريخ ذكر مىگردد و صاحب اين نظريه بعضى نژادها را نژادهاى برتر مىداند و بعضى را نژادهاى پايين‌تر ، مؤلف در پايان مىگويد نژاد يعنى مردمى كه به يك اصل واحد منتهى مىشوند ولى ما مىدانيم كه در نهايت امر همهء اصلها به يك اصل برمىگردد ، بنابراين اختلافات جنبهء نژادى ندارد و باز برمىگردد به جنبهء منطقه‌اى و محيط جغرافيايى ؛ مثلًا نژاد سفيد را منطقه‌اش نژاد سفيد كرده و در اصل با نژاد زرد و نژاد سياه يك ريشه داشته است و همين‌طور نژادهاى ديگر . بنابراين اگر تفاوتى ميان نژادها هست معلول منطقه است ، پس بالاخره اصل برمىگردد به همان آب و هوا . پس اين نظريه ، نظريهء جديدى نيست . ولى يك چيزى من به نظرم رسيد و آن اينكه ممكن است كسى بيايد نژاد را از آب و هوا تفكيك كند و بگويد درست است كه همهء نژادها به يك اصل برمىگردند ولى مانعى ندارد كه بعضى از افرادِ برخى از نژادها ولو به علل تصادفى - نه اينكه مربوط به آب و هوا باشد - در زمانى